Hoe bieden wij ons begaafdheidsonderwijs

Elke leerling is uniek, maar we moeten handelen binnen de kaders van een school. Daarbij hanteren wij het model van Betts & Neihart (zie de BPS leerling) om ons aanbod te organiseren. Maar als dat beter past, wijken we er net zo lief weer van af. De kern van ons begaafdheidsprofiel is dat elke actie (of non-actie – ook niets doen is een optie) loopt via de mentor. We gebruiken het model van Betts & Neihart dus vooral om aspecten van onze leerlingen te kunnen duiden, en om daar een passende begeleiding tegenover te zetten.

Aan excellente leerlingen bieden we (uiteraard) extra uitdaging. Dat organiseren wij op de volgende manier (en daarmee hebben we dus nog niets gezegd over wàt we bieden) :

  • binnen de actuele lesstof, bv. in de zin van versnellende of verdiepende opdrachten; dit kan in de bovenbouw leiden tot het versneld afronden van een vak;
  • naast de actuele lesstof, maar binnen de les; je gaat bv. bij Engels niet oefenen met woordjes, maar een Engels boek lezen;
  • binnen het kader van het vak, maar buiten de les; bv. zou je een artikel kunnen schrijven waarin je een boek vergelijkt met de verfilming;
  • in plaats van het actuele vak; het kan zijn dat je met Engels geen moeite hebt, maar dat je graag meer tijd aan Economie zou besteden. Of je gaat tijdens die lestijd werken aan een uitdagende opdracht van de Magister menukaart;
  • buiten het lesrooster; soms is het beter als je alleen de lessen volgt die je nodig hebt, en dat we daarvoor je rooster aanpassen;
  • buiten de school; misschien is het voor jou goed om een stage te lopen bij een ingenieursbureau, in plaats van de lessen bij Natuur, Leven en Technologie.

In principe zijn wij geen voorstander van versnellen waarbij een klas wordt overgeslagen. Incidenteel wordt het toegestaan, bij leerlingen die echt diep ongelukkig zijn, maar wij hebben ook te vaak leerlingen gezien die psychisch totaal vast liepen juist dóór het versnellen. Daarom zijn we op dit gebied zeer terughoudend.

Aan leerlingen die best wat in hun mars hebben, maar om wat voor reden dan ook hun talenten niet kunnen laten zien, bieden wij verscheidene vormen van ondersteuning. En inderdaad, elke keer pas na grondige gesprekken tussen leerling, mentor en ouders.

  • Leerlingen die slechte ervaringen hebben met ‘je-kop-boven-het-maaiveld-uitsteken’  bieden wij schoolmaatschappelijk werk, faalangstreductie training en sociale vaardigheidstraining. Verder zoeken we binnen de lessen naar opdrachten die het zelfvertrouwen versterken, en uiteraard dwingen wij een veilige leeromgeving af.
  • Er zijn begaafde leerlingen die extreem goed zijn in precies doen wat de docent vraagt, maar er voor terugschrikken om buiten die kaders te treden en zelf initiatieven te ontplooien. Wij gaan met dit soort leerlingen in gesprek, en we bieden opdrachten die het zelfvertrouwen om te gaan ontdekken versterken.
  • Er zijn ook begaafde leerlingen die hun intelligentie vooral gebruiken om kritiek op anderen uit te oefenen. Gezonde feedback is altijd welkom, en heel bruikbaar. Maar het moet niet zo ver gaan dat de leerling niet meer aan zijn/haar eigen leren toekomt. Deze groep leerlingen bieden wij opdrachten die tegemoet komen aan hun creativiteit, en tegelijkertijd bieden wij een strakke structuur, en begeleiding om de intelligentie meer efficiënt en effectief in te zetten.
  • Begaafde leerlingen die tegelijkertijd snel overprikkeld raken, of aangeboren moeite hebben met sociale contacten, bieden we opdrachten op hun niveau, ingebed in structuur en begeleiding in het kader van passend onderwijs. De BPS werkgroep onderhoudt nauwe contacten met ons zorgteam.
  • Tot slot zijn er zeer begaafde leerlingen, die vooral vanuit verveling en frustratie moeite hebben met het schoolse leersysteem, of zelfs dreigen uit te vallen. Aan hen bieden wij ondersteuning die kan leiden tot maatwerk, zoals een persoonlijk mentor, deelname aan een peer-group, of een eigen lesprogramma.

Tot zover hoe wij ons onderwijs aan begaafde leerlingen organiseren. Maar WAT bieden we dan? Eigenlijk ligt de bal dan bij de leerling, wat lijkt je leuk/nuttig. Wij hebben een keuzemenu van korte uitdagende opdrachten (van een paar uur tot een paar weken), dat we de Magister menukaart noemen.

Je kan ook kiezen om naast het reguliere programma nog één of meer extra vakken te volgen. Het ligt voor de hand dat dit niet gaat passen in het rooster, en we verwachten daarom eigen inbreng en sturing van je.

Het kan ook zijn dat een vak je zo gemakkelijk af gaat, dat je een vak versneld afrondt, dat wil zeggen bij dat vak al in Vwo-5 eindexamen doet. Eenmaal in Vwo-6 heb je dan tijd om je op andere vakken te richten, of om bijvoorbeeld een briljant profielwerkstuk te schrijven.

Veel universiteiten en hogescholen bieden masterclasses, die je vanuit onze school kan volgen. Of misschien ben je sterk in debating, en wil je zitting nemen in de leerlingenraad, of de medezeggenschapsraad. Leerlingen die mee willen denken over het verbeteren van ons onderwijs, zijn van harte welkom.