Actief burgerschap en sociale integratie

Visie RSG Magister Alvinus

Onderwijs is een van de effectievere middelen waarmee je mensen democratisch gezind kunt maken en waarmee je goed burgerschap kunt bereiken. Scholen moeten daarom aandacht besteden aan democratie en aan burgerschap. In de missie en visie van de school komen deze aspecten dan ook aan de orde.
De missie: "RSG Magister Alvinus begeleidt elke leerling zo dat hij of zij de kennis, vaardigheden en houding ontwikkelt om succesvol te zijn in de vervolgopleiding, werk en als burger. Ontwikkelen van talenten, zowel bij de leerling als bij de medewerker, staat binnen onze school centraal. Iedere leerling haalt het maximale uit zich zelf, onze begeleiding is daar op gericht".
Bij de uitwerking van de missie betekent dit dat de leerling van RSG na zijn schooltijd:

• relevante, bruikbare en betekenisvolle kennis en vaardigheden bezit
• zelfbewust is
• goede keuzes maakt
• volop deelneemt aan de maatschappij
• goed kan samenwerken
• bijdraagt aan het gevoel van veiligheid en vertrouwen in de wereld
• goed voor zichzelf, de ander en de wereld zorgt
• op gegronde wijze nadenkt over en werkt aan zingeving
• zijn eigen talenten optimaal benut

Voor de visie van de school betekent dit:

• RSG daagt leerlingen uit met afwisselend en kwalitatief goed onderwijs, waardoor elke leerling gestimuleerd wordt optimaal te presteren en zijn talenten te ontwikkelen.
• RSG vormt een hechte gemeenschap met een lerende, professionele cultuur, waarin leerlingen en medewerkers verantwoordelijkheid nemen voor de kwaliteit van het eigen functioneren en zich committeren aan de waarden van onze school.
• RSG staat midden in de samenleving en helpt mee de wereld beter te maken door vanuit de openbare identiteit een actieve invulling te geven aan democratisch burgerschap, sociale integratie en duurzaamheid.
• RSG begeleidt leerlingen gericht op welbevinden, zodat leerlingen optimaal kunnen presteren in een veilige leeromgeving.
• RSG zorgt voor een efficiënte organisatie en een stimulerende werkomgeving met een goede interne en externe communicatie.
• RSG biedt een breed aanbod van onderwijsmogelijkheden aan, zodat zij als brede scholengemeenschap van meerwaarde is voor de leerlingen, ouders en medewerkers.

Hanteren van passende normen en waarden vormt daarbij de kern. Als openbare school leggen we geen normen en waarden aan onze leerlingen op. We leren hen eigen normen en waarden te ontwikkelen die passen bij een samenleving die divers is. Respect vragen voor de eigen mening en overtuiging gaat daarbij altijd samen met respect voor de mening en overtuiging van de ander. Vorming van de eigen mening en overtuiging geschiedt altijd met in acht nemen van de universele rechten en plichten die we als mens hebben, zoals vastgelegd in internationale verdragen. Geweld is daarom in onze school altijd onacceptabel, evenals discriminatie. Wij willen een kleurrijke school zijn, die voor alle culturele groepen ruimte biedt om samen te leren en te werken. Uiteraard leggen we onze afspraken wel vast.

Democratie vermenigvuldigt zich niet vanzelf, daarvoor is gerichte socialisatie nodig.
De school is een socialiserend instituut dat met een gerichte, systematische aanpak een structurele bijdrage kan leveren aan actief burgerschap en sociale integratie. Onze leerlingen moeten expliciet vertrouwd worden gemaakt met de democratie als politiek systeem en met sociale ethiek. De opvoeding en het onderwijs spelen daarin een cruciale rol, aangezien het onderwijs leerlingen moet toerusten voor het latere functioneren in de maatschappij. We ijveren daarom voor sociale binding en streven naar participatie, in school en in de maatschappij. De school is tevens een belangrijke oefenplaats voor burgerschap waarbij de benodigde sociale competenties, kenmerken en basisprincipes van onze rechtsstaat aan de orde komen, beleefd en toegepast worden.

Centraal staan daarbij de volgende gedachten, goed passend bij de uitgangspunten van een openbare school: ik mag zijn zoals ik wil, en dat mag jij ook. Ik mag mijn eigen religie hebben, of juist geen religie aanhangen. Dat geldt ook voor wat betreft levensstijlen of opvattingen. Wij dwingen niet af hoe jij moet denken, maar leren je op een kritische wijze daarin zelf normen en waarden te ontwikkelen. Wel dienen die normen te passen binnen twee sleutelbegrippen: het tonen van respect voor andere opvattingen en het nemen van persoonlijke verantwoordelijkheid.

We zullen hierbij vooral gespitst zijn op discriminerend of racistisch gedrag. Het moderne maatschappelijke leven is momenteel zozeer aan het verharden dat scholen daaraan tegenwicht moeten bieden. De school zal daarom leerlingen leren kritisch na te denken over vooroordelen en het indelen in stereotypen.

We kunnen onderscheid tussen drie soorten burgerschap maken:

1. aangepast burgerschap, waarbij mensen zich voegen in de bestaande orde. Socialisatie speelt hierbij een sleutelrol. Belangrijke begrippen hierbij zijn: elementair fatsoen en de ontwikkeling van primaire normen en waarden. Vooral de dagelijkse lespraktijk, het mentoraat, het netjes oplossen van conflicten, het bij de school betrekken van de andere opvoedende partij, de ouders, en het voorbeeldgedrag van docenten zijn daarbij van groot belang.
2. sociaal betrokken burgerschap, waarbij je rekening houdt met anderen en respect voor hen opbrengt. Hierbij richten we ons vooral op de karakteristieken van het openbaar onderwijs en de missie van RSG Magister Alvinus.
3. kritisch democratisch burgerschap, wat inhoudt dat je leert zelfstandig en kritisch te denken en je leert om jezelf onafhankelijk op te stellen ten opzichte van de samenleving. Dit leren we vooral door in het onderwijsproces leerlingen veel kennis en inzichten bij te brengen en hen te stimuleren tot kritisch reflecteren op elkaar en op zichzelf.

Doel RSG Magister Alvinus
Onderwijs verzorgen dat de drie bovengenoemde soorten van burgerschap ruimte biedt, waarbij een goede opbouw ontstaat vanuit aangepast burgerschap naar het complexere sociaal betrokken burgerschap en het meer intellectueel gerichte kritisch democratisch burgerschap. De drie elementen moeten in alle leerjaren worden ingezet met een accent op kritisch burgerschap in de bovenbouw.

Samengevat kunnen we stellen:
- Waarom doen we het?

• Om leerlingen toe te rusten voor adequaat functioneren in de samenleving
• Omdat participatie motiverend werkt op het leren en ontwikkeling en daarvan onderdeel uitmaakt
• Omdat onze democratische samenleving vraagt om actieve en constructief kritische democratische burgers
• Om te helpen grensoverschrijdend gedrag tegen te gaan
• Omdat actief burgerschap en sociale integratie een wettelijke verplichting betreft
• Omdat het onderdeel is van de maatschappelijke en pedagogische opdracht van de school

Onderwijsaanbod
Dit is wat we al doen / gedaan hebben:

• Met docenten is afgesproken dat zij een belangrijke voorbeeldfunctie vervullen in het sociale verkeer.
• We hebben een gedegen mentoraat opgezet om leerlingen op deze gebieden goed te steunen en hen te helpen in en richting te geven aan hun sociale ontwikkeling.
• We hebben een stevige begeleidingsstructuur opgezet. Leerlingen die extra hulp nodig hebben op deze gebieden, kan die extra steun ook worden geboden, ook in cursorische vorm, zoals in de cursussen sociale vaardigheden en faalangstreductie. Daarnaast hebben we de beschikking over leerlingbegeleiders en een schoolmaatschappelijk werker.
• Er is een leerlingenraad gevormd waarin leerlingen participeren. Ouders nemen zitting in de ouderraad.
• Ook in de MR zijn leerlingen en ouders van onze school opgenomen
• Leerlingen participeren in het beoordelen van de kwaliteit van het onderwijs en de docenten
• Met de leerlingen in het vmbo beroepsgericht zijn vijf leefregels opgesteld. Ze hangen in elk lokaal en dienen als leidraad voor het handelen.
• Alle tweede klassers krijgen op de school verkeerslessen en voor de eerste klassen wordt een verkeersmarkt georganiseerd. Op deze manier leren de leerlingen zich netjes te gedragen in het verkeer en zich bewust te worden van de gevaren van de dode hoek bij vrachtwagens.
• In de bovenbouw zijn er al jaren buitenland excursies. Hierbij is het belangrijk dat leerlingen kennis nemen van de samenleving en communiceren in andere talen. Een belangrijke, overkoepelende doelstelling daarvan is het bijbrengen van Europees burgerschap.
• Al onze bovenbouwleerlingen volgen een maatschappelijke stage.
• Bezoek aan de tweede kamer in Den Haag voor het vak maatschappijleer
• Nieuwe leerlingen de tussentijds instromen, krijgen een buddy.
• Eendaagse excursies en activiteiten naar verschillende bedrijven en instellingen.
• Een beroepsgerichte stageperiode in klas vier vmbo van een half jaar waarbij een deel van de leerlingen iedere vrijdag op stage gaat en voor alle leerlingen in de derde klas vmbo een stageperiode van drie weken naar de diverse bedrijven en instellingen. De stagecarrousel van de afdeling Zorg en Welzijn waarbij alle leerlingen een dagdeel assisteren in een verzorgingstehuis in de regio.
• In het kader van intersectoraal in afdeling GT leveren de leerlingen door projectonderwijs een product af dat zijn voeten in de maatschappij heeft en daar feitelijk uitgezet zou moeten kunnen worden, zoals een theatercafé
• In kader van aansluiting VO > HBO lopen havo leerlingen 3 dagen stage in een bedrijf en volgen twee dagen training ihkv toekomstmogelijkheden. Verder nemen leerlingen deel aan proefstudeerdagen, meeloopdagen, enz. in de oriëntatie op studie en beroep.
• Leerlingen maken op eigen initiatief een jaarboek, plegen acquisitie, zorgen voor planning en uitvoering van alle werkzaamheden.
• Leerlingen nemen deel aan Fries Jeugdparlement, Lagerhuis, Nationaal en Internationaal Jeugdparlement. Voorbereiding van en deelname aan debat in het kader van de verzorgingsstaat. Oriëntatie op de millenniumdoelen.
• Leerlingen krijgen d.m.v. excursies en lessen een brede oriëntatie op regionale, landelijke en internationale kunst- en cultuuraspecten. (o.a Art-trip, Kunstreis New York)
• Deelname aan landelijke wedstrijden voor Biologie, Natuurkunde, Scheikunde en Wiskunde (Kangoeroe, Olympiades)
• Leerlingen participeren in de Magister Alvinus lezing (elk jaar wordt door een bekende persoonlijkheid een lezing verzorgd): gasten ontvangen, muziek maken, debatteren met inleider, enz.
• Tutoren uit de hogere klassen begeleiden brugklassers
• Kunst en cultuurroute in klas 1
• Lidmaatschap van de schoolkrant
• Lidmaatschap van de leerlingenvereniging (plannen en verzorgen van schoolfeesten)
• Profielwerkstukdag waarbij de profielwerkstukken gepresenteerd worden aan een breed publiek

Doelen voor komend schooljaar 2010 - 2011:

• Al het bovenstaande wordt voortgezet in het komende schooljaar
• Uitbreiden van de maatschappelijke stage naar klas 1 en 2.
• Meer projecten waarin aandacht is voor burgerschapsvorming

Hoe maken we deze keuzes inzichtelijk voor ouders en leerlingen?
Ouders en leerlingen worden hierover nader geïnformeerd. Dat gaat op diverse manieren: mondeling, via de schoolgids, de website, nieuwsbrieven en speciale voorlichtingsavonden. Tijdens voorlichtingsavonden en in leerlingenraad, ouderraad en locatieraad worden deze keuzes ook met ouders en leerlingen besproken.

Evaluatie Burgerschapsvorming en sociale integratie
Aan het eind van elk schooljaar evalueren we de activiteiten en stellen het plan bij voor het komende schooljaar.